درس بيست‌ويكم قوّهء خيال تجرّد برزخى دارد و شأنى از شئون نفس است و به بوار و ويرانى بدن زائل نمىشود . و عوالم به يك نظر به‌طور كلّى سه است و در اين عوالم سه‌گانه آدم و عالم به حكم تطابق كونين يكسانند . و اين مطلب اصلى از اصول صدر المتألّهين در حكمت متعاليه است ، و در شريعت ختميّه نيز امضاء شده است چنان كه بعضى اخبار صادر از اهل بيت عصمت و وحى را در اين‌باره نقل كرده‌ايم ، پس عقل و نقل در اين اصل متّفق‌اند . و طفره مطلقا چه در عالم مادّه و چه در عالم معنى محال است ، مثلا انسانى كه در هر مرتبهء فعليّت است چه در مرتبهء نازله‌اش كه بدن او است و چه در مرتبهء شامخه‌اش كه روح او است ، تا جميع مراتب مادونش را استيفاء نكرده باشد و آن مراتب را نگذرانده باشد بدان مرتبهء فعليّت نمىتواند برسد . در مرتبهء بدن از مادّه و طبع گرفته تا آن فعليّت را كه دارا است ، و همچنين در مرتبهء روح از عقل هيولانى گرفته تا آن فعليّت را كه دارا است ، از نقص به كمال رسيدند بدون اينكه مرحله‌اى را اسقاط كرده باشند ، تا طفره لازم آيد . مثلا عقل هيولانى به عقل بالفعل برسد بدون اينكه عقل بالملكه را گذرانده باشد . از اين اصول مسلّمه نتيجه گرفته مىشود كه هيچ روح انسانى بدون برزخ